Τεχνολογία Start/Stop: καλύτερη από τη φήμη της
Οι μίζες Start/Stop εξοικονομούν έως και 8% καύσιμο σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης, ενώ οι γεννήτριες εκκίνησης 48V (48V starter generators) μπορούν να επιτύχουν εξοικονόμηση έως και 15%, μειώνοντας αντίστοιχα και τις εκπομπές CO₂. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές προκαταλήψεις γύρω από αυτήν την τεχνολογία. Εμείς εξηγούμε τον τρόπο λειτουργίας της και καταρρίπτουμε τους πιο διαδεδομένους μύθους.
Οι μίζες Start/Stop εξοικονομούν έως και 8% καύσιμο και μειώνουν τις εκπομπές CO₂ έως και 8% σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης, ιδιαίτερα στην αστική κυκλοφορία.
Πώς λειτουργεί το σύστημα Start/Stop ενός οχήματος?
Από τότε που η SEG Automotive εισήγαγε την τεχνολογία Start/Stop στη μαζική παραγωγή το 2007, η βασική αρχή λειτουργίας της έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητη: Ο κινητήρας σβήνει αυτόματα όταν το όχημα ακινητοποιείται ή ακόμη και όταν η υπολειπόμενη ταχύτητα πέσει κάτω από μια προκαθορισμένη τιμή (συνήθως μεταξύ 4 και 8 km/h, ανάλογα με τον κατασκευαστή του οχήματος).
Στην περίπτωση χειροκίνητου κιβωτίου ταχυτήτων, ο λεβιές ταχυτήτων πρέπει να βρίσκεται στη νεκρά θέση ή να πατηθεί ο συμπλέκτης και το πεντάλ φρένου. Η επανεκκίνηση του κινητήρα πραγματοποιείται όταν απελευθερωθεί το πεντάλ του φρένου ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν πατηθεί ξανά το πεντάλ του συμπλέκτη. Στην περίπτωση αυτόματου κιβωτίου ταχυτήτων, αρκεί η επιβράδυνση του οχήματος για να σβήσει ο κινητήρας, ενώ η επανεκκίνηση πραγματοποιείται με την απελευθέρωση του φρένου ή με το πάτημα του πεντάλ του γκαζιού. Ορισμένα σύγχρονα μοντέλα οχημάτων χρησιμοποιούν πλέον το σύστημα Distance Assist, το οποίο ανιχνεύει πότε το προπορευόμενο όχημα αρχίζει να κινείται και εκκινεί αυτόματα τον κινητήρα. Κατά τη διάρκεια των φάσεων ακινητοποίησης, όλα τα ηλεκτρικά συστήματα του οχήματος συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά, σε αντίθεση με την περίπτωση που ο κινητήρας απενεργοποιείται πλήρως.
Για καταστάσεις όπως η οδήγηση «σταμάτα-ξεκίνα» σε αυτοκινητόδρομο, υπάρχει στη Γερμανία ένα κουμπί που απενεργοποιεί το σύστημα Start/Stop (συχνά αναφέρεται ως «Auto Off»). Σε άλλες αγορές, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτό μπορεί να διαφέρει, καθώς η απενεργοποίηση του συστήματος, ακόμη και προσωρινά, ενδέχεται να μην επιτρέπεται ή να μην είναι διαθέσιμη ως επιλογή.
Συνηθισμένοι μύθοι για το Start/Stop – και η αλήθεια πίσω από αυτούς.
«Το Start/Stop φθείρει τη μίζα.»
Γεγονός: Τα σύγχρονα οχήματα με σύστημα Start/Stop διαθέτουν ειδικά σχεδιασμένες μίζες με σημαντικά αυξημένη αντοχή στους κύκλους εκκίνησης, η οποία μπορεί να είναι έως και πέντε φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με τις συμβατικές μίζες. Επιπλέον, σήμερα υπάρχουν και συνδυασμένα συστήματα μίζας-γεννήτριας (starter-generator), όπως η
48V Boost Recuperation Machine (BRM) της SEG Automotive, τα οποία συνδυάζουν υψηλότερη ικανότητα φόρτισης με ιδιαίτερα ομαλή και άνετη εκκίνηση του κινητήρα. Και οι δύο τεχνολογίες είναι σχεδιασμένες ώστε να αντέχουν χωρίς κανένα πρόβλημα τους πρόσθετους κύκλους εκκίνησης που συνεπάγεται η λειτουργία του συστήματος Start/Stop.
«Οι συνεχείς κύκλοι Start/Stop προκαλούν ζημιά στη μπαταρία.»
Γεγονός: Τα οχήματα με σύστημα Start/Stop χρησιμοποιούν μπαταρίες
EFB (Enhanced Flooded Battery) ή AGM (Absorbent Glass Mat), οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να αντέχουν σε συχνούς κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης. Αυτό τις καθιστά ιδανικές για χρήση σε οχήματα εξοπλισμένα με τεχνολογία Start/Stop.
«Το Start/Stop κάνει κακό στον κινητήρα επειδή πέφτει η πίεση λαδιού.»
Γεγονός: Οι σύγχρονοι κινητήρες έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε η πίεση του λαδιού και η λίπανση να αποκαθίστανται αρκετά γρήγορα για τη λειτουργία του συστήματος Start/Stop. Το σύστημα ενεργοποιείται μόνο όταν η θερμοκρασία του κινητήρα και του λαδιού είναι κατάλληλη. Εκείνη τη στιγμή, ο κινητήρας είναι ήδη ζεστός και σωστά λιπασμένος, επομένως δεν προκαλείται επιβλαβής φθορά.
«Το σύστημα συχνά δεν λειτουργεί, άρα είναι αναξιόπιστο ή χαλασμένο.»
Γεγονός: Το σύστημα Start/Stop συνδέεται με πολλές παραμέτρους ασφαλείας και λειτουργίας του οχήματος. Ανάλογα με το μοντέλο του αυτοκινήτου και τον κατασκευαστή, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να αποτρέψουν την ενεργοποίησή του, όπως:
- Η μπαταρία δεν φτάνει την απαιτούμενη ελάχιστη τάση.
- Κρύο: Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες καταπονούν την μπαταρία τον χειμώνα, γι’ αυτό το αυτόματο σύστημα Start/Stop παύει να λειτουργεί σε συνθήκες έντονου ψύχους. Το κατώτερο όριο θερμοκρασίας διαφέρει ανάλογα με τον κατασκευαστή, συνήθως μεταξύ +3°C και -5°C.
- Η εντατική χρήση του συστήματος θέρμανσης (συμπεριλαμβανομένης της θέρμανσης τζαμιών και καθισμάτων) μπορεί επίσης να οδηγήσει στην προσωρινή απενεργοποίηση του συστήματος.
- Ζέστη: Όταν χρησιμοποιείται εντατικά ο κλιματισμός και υπάρχει υψηλή κατανάλωση ενέργειας.
- Ο κινητήρας δεν έχει ακόμη φτάσει στη θερμοκρασία κανονικής λειτουργίας.
- Το όχημα βρίσκεται σε ανηφόρα ή κατηφόρα.
- Ενδείξεις ότι το όχημα πρόκειται να σταθμεύσει και όχι απλώς να σταματήσει προσωρινά, όπως: λυμένη ζώνη ασφαλείας οδηγού, ανοιχτές πόρτες ή καπό, ή έντονη περιστροφή του τιμονιού.
- Έχει ενεργοποιηθεί το σύστημα Park Assist.
- Ρυμούλκηση τρέιλερ.
- Για οχήματα diesel: Η αναγέννηση του φίλτρου σωματιδίων πετρελαίου (DPF) βρίσκεται σε εξέλιξη. Όταν το φίλτρο έχει επιβαρυνθεί με σωματίδια, απαιτείται συνεχής λειτουργία του κινητήρα χωρίς διακοπές ώστε να ολοκληρωθεί η καύση και ο καθαρισμός του. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το σύστημα Start/Stop λειτουργεί ξανά κανονικά. Πρόκειται για μια κατάσταση που συχνά εκλαμβάνεται λανθασμένα ως βλάβη στο συνεργείο, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος της προστασίας του συστήματος.
«Οι συχνές εκκινήσεις προκαλούν μεγαλύτερη φθορά από τη λειτουργία στο ρελαντί.»
Γεγονός: Τα σύγχρονα συστήματα Start/Stop έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέπουν τη φθορά κατά τη λειτουργία στο ρελαντί.
Η λειτουργία στο ρελαντί προκαλεί:
- Θερμότητα
- Περιττή καύση καυσίμου
- Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂)
Το σύστημα Start/Stop μειώνει αυτά τα φαινόμενα, γι’ αυτό και η συγκεκριμένη τεχνολογία θεωρείται θετική ακόμη και από την άποψη της διάρκειας ζωής των εξαρτημάτων.
«Το Start/Stop είναι επιβλαβές σε διαδρομές μικρών αποστάσεων.»
Γεγονός: Για πολύ μικρές διαδρομές, το σύστημα Start/Stop απενεργοποιείται αυτόματα, επειδή:
- Ο κινητήρας δεν έχει ακόμη φτάσει στη σωστή θερμοκρασία λειτουργίας.
- Η μπαταρία δεν είναι επαρκώς φορτισμένη.
- Το λάδι δεν έχει φτάσει στην κατάλληλη θερμοκρασία.
Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται τόσο η μπαταρία όσο και ο κινητήρας.
«Τη στιγμή της επανεκκίνησης παράγονται ιδιαίτερα πολλά καυσαέρια. Αυτό υπερκαλύπτει το όφελος του συστήματος Start/Stop.»
Γεγονός: Η ψυχρή εκκίνηση είναι η φάση κατά την οποία παράγονται οι περισσότερες εκπομπές ρύπων. Αυτό συμβαίνει επειδή ο καταλύτης και ο κινητήρας είναι ακόμη κρύοι, με αποτέλεσμα οι εκπομπές να είναι σημαντικά αυξημένες. Αντίθετα, μια εκκίνηση μέσω του συστήματος Start/Stop πραγματοποιείται μόνο όταν ο κινητήρας έχει ήδη φτάσει στη θερμοκρασία λειτουργίας του. Σε αυτές τις συνθήκες, οι εκπομπές καυσαερίων είναι σημαντικά χαμηλότερες σε σύγκριση με τη συνεχή λειτουργία του κινητήρα στο ρελαντί. Συνεπώς, το συνολικό ισοζύγιο εκπομπών του συστήματος Start/Stop παραμένει σαφώς θετικό.
«Το σύστημα είναι ενοχλητικό και ουσιαστικά δεν προσφέρει τίποτα.»
Γεγονός: Τα σύγχρονα συστήματα Start/Stop και ιδιαίτερα οι γεννήτριες εκκίνησης 48V (48V starter generators) εκκινούν τον κινητήρα σχεδόν ανεπαίσθητα και πρακτικά ακαριαία. Οι μίζες Start/Stop εξοικονομούν έως και 8% καύσιμο σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης, ενώ οι γεννήτριες εκκίνησης 48V, όπως το BRM της SEG Automotive, μπορούν να επιτύχουν εξοικονόμηση έως και 15%, μειώνοντας αντίστοιχα και τις εκπομπές CO₂. Ακόμη και αν το ποσοστό εξοικονόμησης μπορεί να είναι μικρότερο ανάλογα με τη διαδρομή και τις συνθήκες οδήγησης, κάθε λεπτό χωρίς λειτουργία του κινητήρα στο ρελαντί εξοικονομεί καύσιμο και κόστος, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος.
Η γερμανική αυτοκινητιστική λέσχη ADAC προειδοποιεί κατά της μόνιμης απενεργοποίησης.
Στην αγορά διατίθενται συσκευές (hardware dongles) για τη διαγνωστική θύρα καθώς και εφαρμογές που απενεργοποιούν μόνιμα το σύστημα Start/Stop. Ωστόσο, απαιτείται προσοχή: η μόνιμη απενεργοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της έγκρισης κυκλοφορίας του οχήματος, καθώς επιδεινώνει τη συμπεριφορά εκπομπών καυσαερίων. Σύμφωνα με την ADAC, αυτό θεωρείται μη επιτρεπτή τεχνική τροποποίηση και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα ή παρατηρήσεις κατά τον επόμενο τεχνικό έλεγχο του οχήματος.x
Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση δυσλειτουργιών κατά την κανονική λειτουργία?
Δεδομένου ότι η λειτουργία Start/Stop εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ηλεκτρονικά συστήματα του οχήματος, τυχόν δυσλειτουργίες θα πρέπει να ελέγχονται σε ένα κατάλληλα εξοπλισμένο συνεργείο. Συνήθως, πραγματοποιούνται οι ακόλουθοι έλεγχοι:
Έλεγχος μπαταρίας (χωρητικότητα, εσωτερική αντίσταση, τάση ηρεμίας). Εάν η μπαταρία εκκίνησης δεν είναι απλώς αποφορτισμένη αλλά ελαττωματική, πρέπει να αντικατασταθεί μόνο με μπαταρία εγκεκριμένη από τον κατασκευαστή. Ο λόγος είναι ότι ο αισθητήρας μπαταρίας πρέπει να γνωρίζει τα χαρακτηριστικά της χρησιμοποιούμενης μπαταρίας εκκίνησης, ώστε να μπορεί να προσδιορίζει σωστά την κατάσταση φόρτισής της, ακόμη και καθώς αυτή γερνά και η απόδοσή της μεταβάλλεται.
Έλεγχος τάσης φόρτισης / γεννήτριας (εναλλάκτη) για να διαπιστωθεί εάν η απόδοσή της εξακολουθεί να είναι επαρκής.
Ανάγνωση τιμών αισθητήρων:
- Αισθητήρας πίεσης φρένων
- Αισθητήρας συμπλέκτη
- Αισθητήρας θερμοκρασίας
Έλεγχος των εκδόσεων λογισμικού και ενημέρωσή τους, εφόσον απαιτείται.
Έλεγχος εξαρτημάτων:
- Ρελέ
- Σημεία γείωσης
- Καλώδια μίζας
- Ιμάντες (για γεννήτριες εκκίνησης / starter generators)
Συμπέρασμα.
Η τεχνολογία Start/Stop προσφέρει σαφή περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη, ενώ τα σύγχρονα εξαρτήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν στα αυξημένα φορτία που συνεπάγεται η λειτουργία της. Τυχόν μειονεκτήματα προκύπτουν μόνο από μη εγκεκριμένες παρεμβάσεις ή τροποποιήσεις του συστήματος και όχι από την ίδια την τεχνολογία.
Aftermarket Marketing Contact
SEG Automotive
Ullrich E. Schaab
[Ανοίγει σε νέα καρτέλα]
ullrich.schaab@seg-automotive.com