Technologia start/stop: lepsza, niż się o niej mówi.

Jak działa system start/stop w pojeździe?

Od momentu, gdy SEG Automotive wprowadziło system Start/Stop do produkcji seryjnej w 2007 roku, jego zasada działania pozostała praktycznie niezmieniona: silnik wyłącza się, gdy pojazd stoi lub nawet wtedy, gdy prędkość resztkowa spadnie poniżej określonej wartości (zwykle między 4 a 8 km/h, w zależności od producenta).

W przypadku skrzyni manualnej dźwignia zmiany biegów musi znajdować się w położeniu neutralnym lub sprzęgło musi być wciśnięte, a pedał hamulca naciśnięty. Ponowne uruchomienie silnika następuje, gdy pedał hamulca zostanie zwolniony lub – w niektórych konstrukcjach – również wtedy, gdy pedał sprzęgła zostanie ponownie wciśnięty. W przypadku automatycznej skrzyni biegów odpowiednie wytracenie prędkości wystarcza do wyłączenia silnika, a jego ponowne uruchomienie następuje po zwolnieniu pedału hamulca lub naciśnięciu pedału przyspieszenia. Niektóre modele pojazdów wykorzystują dziś system Distance Assist, aby wykryć, kiedy pojazd jadący z przodu zaczyna ruszać, i automatycznie uruchomić silnik. Wszystkie układy elektryczne działają nieprzerwanie podczas faz zatrzymania – w przeciwieństwie do sytuacji, gdy silnik zostaje całkowicie wyłączony.

W sytuacjach takich jak jazda w korku na autostradzie dostępny jest w Niemczech przycisk, który wyłącza system start/stop (często określany jako „auto off”). W innych krajach może to wyglądać inaczej – na przykład w USA wyłączenie systemu, nawet tymczasowe, nie jest dozwolone i nie jest możliwe.

„System start/stop zużywa rozrusznik.”

Fakt: Współczesne pojazdy wyposażone w system start/stop mają specjalne rozruszniki o znacznie zwiększonej trwałości cyklicznej — nawet do pięciu razy większej niż tradycyjne rozruszniki. Ponadto dostępne są dziś również zintegrowane systemy starter‑generatorów (takie jak 48‑V Boost Recuperation Machine od SEG Automotive), które łączą wyższą odporność na obciążenia m.in. z wyjątkowo płynnym rozruchem. Oba rozwiązania bez problemu wytrzymują dodatkową liczbę cykli uruchomień.

„Ciągłe cykle start/stop uszkadzają akumulator.”

Fakt: Pojazdy z systemem start/stop korzystają z akumulatorów EFB lub AGM, które są specjalnie zaprojektowane do częstych cykli ładowania i rozładowania, dzięki czemu doskonale sprawdzają się w tej roli.

„System start/stop szkodzi silnikowi, ponieważ spada ciśnienie oleju.”

Fakt: Nowoczesne silniki są skonstruowane w taki sposób, aby ciśnienie oleju i smarowanie były odbudowywane wystarczająco szybko dla pracy w trybie start/stop. System start/stop aktywuje się tylko wtedy, gdy temperatura silnika i oleju są odpowiednie. W tym momencie silnik jest rozgrzany i dobrze nasmarowany – nie występuje żadne szkodliwe zużycie.

„System często nie działa – więc jest zawodny albo uszkodzony.”

Fakt: Start/stop jest powiązany z wieloma warunkami bezpieczeństwa i parametrami pracy pojazdu. W zależności od modelu auta i producenta istnieje szereg czynników, które mogą uniemożliwić aktywację systemu start/stop, takich jak:

• Akumulator nie osiąga wymaganego minimalnego napięcia.
• Zimno: niskie temperatury zimą obciążają akumulator, dlatego automatyczny system start/stop przestaje działać przy silnym mrozie. Dolna granica temperatury zależy od producenta i zwykle mieści się w zakresie od +3 do –5 stopni.
• Intensywne korzystanie z ogrzewania (w tym ogrzewania szyb i foteli) może również być przyczyną czasowego wyłączenia systemu.
• Gorąco: przy wysokich temperaturach i intensywnej pracy klimatyzacji wymagającej dużej ilości energii.
• Silnik nie osiągnął jeszcze temperatury roboczej.
• Pojazd stoi na wzniesieniu lub zjeździe.
• Wskazania sugerujące parkowanie zamiast krótkiego zatrzymania: odpięty pas bezpieczeństwa kierowcy, otwarte drzwi lub maska, duży kąt skrętu kierownicy.
• Aktywny system Park Assist.
• Holowanie przyczepy.
• W pojazdach z silnikiem Diesla: aktywna regeneracja filtra cząstek stałych (DPF). Gdy filtr jest zapchany, potrzebuje ciągłej, nieprzerywanej pracy silnika, aby się dopalić. Po zakończeniu procesu system start/stop działa ponownie. Często jest to zgłaszane w warsztacie jako „usterka”, ale w rzeczywistości jest to element ochrony systemu.
  
  

„Częste uruchamianie powoduje większe zużycie niż praca na biegu jałowym.”

Fakt: Nowoczesne systemy start/stop zostały opracowane właśnie po to, aby ograniczyć zużycie podczas postoju na biegu jałowym, a ich konstrukcja minimalizuje obciążenia związane z częstymi rozruchami.

Czas pracy na biegu jałowym powoduje:

• Wytwarzanie ciepła
• Niepotrzebne spalanie paliwa
• Emisję dwutlenku węgla

System start/stop ogranicza te zjawiska — dlatego z punktu widzenia trwałości podzespołów technologia ta ma wręcz pozytywny wpływ.

„System start/stop jest szkodliwy podczas jazdy na krótkich dystansach.”

Fakt: W przypadku bardzo krótkich tras system start/stop automatycznie się dezaktywuje, ponieważ:

• Silnik nie jest jeszcze rozgrzany
• Akumulator nie jest wystarczająco naładowany
• Olej nie osiągnął odpowiedniej temperatury

Chroni to zarówno akumulator, jak i silnik.

„W momencie ruszania powstaje szczególnie dużo spalin. To więcej niż oszczędności wynikające z systemu start/stop.”

Fakt: Najbardziej emisyjny jest zimny rozruch. Gdy katalizator i silnik są jeszcze zimne, emisje są znacznie wyższe. Rozruch w systemie start/stop następuje wyłącznie przy osiągnięciu temperatury roboczej, kiedy ilość spalin jest zdecydowanie niższa niż podczas pracy na biegu jałowym. Bilans emisji w przypadku start/stop pozostaje wyraźnie korzystny.

„System jest niewygodny i prawie nic nie daje.”

Fakt: Nowoczesne systemy start/stop, a w szczególności 48‑V generatory rozruchowe, uruchamiają silnik niemal niewyczuwalnie i praktycznie natychmiast. Rozruszniki start/stop pozwalają zaoszczędzić do 8% paliwa w rzeczywistych warunkach jazdy, a 48‑V generatory rozruchowe, takie jak BRM od SEG Automotive, nawet do 15% – co odpowiednio zmniejsza emisję CO₂. Nawet jeśli oszczędności mogą być niższe w zależności od pokonywanej trasy, każda minuta bez biegu jałowego oszczędza pieniądze – i wspiera środowisko.

Niemiecki automobilklub ADAC ostrzega przed trwałym wyłączeniem systemu.

Na rynku dostępne są sprzętowe dongle do gniazda diagnostycznego oraz aplikacje, które mogą trwale dezaktywować system start/stop. Jednak należy zachować ostrożność: stałe wyłączenie może prowadzić do utraty ważności dopuszczenia pojazdu do ruchu, ponieważ pogarsza to jego charakterystykę emisji spalin. Według ADAC jest to traktowane jako niedopuszczalna zmiana techniczna, która może skutkować zastrzeżeniami podczas najbliższego badania technicznego.

Ponieważ działanie systemu start/stop jest w dużym stopniu uzależnione od elektroniki, wszelkie usterki powinny być sprawdzane w odpowiednio wyposażonym warsztacie. Zazwyczaj wykonuje on następujące czynności diagnostyczne:

Test akumulatora (pojemność, rezystancja wewnętrzna, napięcie spoczynkowe). Jeśli akumulator rozruchowy jest nie tylko rozładowany, lecz również uszkodzony, może zostać wymieniony wyłącznie na model zatwierdzony przez producenta pojazdu. Powód jest prosty: czujnik akumulatora musi znać parametry zastosowanego akumulatora, aby móc prawidłowo określać jego stan naładowania — również wraz z jego starzeniem się.

Kontrola napięcia ładowania / sprawdzenie generatora, czy jego wydajność jest nadal wystarczająca.

Odczyt wartości czujników:

• Czujnik ciśnienia hamulca
• Czujnik sprzęgła
• Czujnik temperatury

Sprawdzenie wersji oprogramowania i ich aktualizacja w razie potrzeby.

Sprawdzenie podzespołów:

• Przekaźniki
• Punkty masowe
• Przewody rozrusznika
• Paski napędowe (w przypadku generatorów rozruchowych)